Daskyleion'dan İki Mühür ve Bir Bulla
Anahtar Kelimeler: Daskyleion, Akamenid Dönemi, Mühür Sanatı, Mühür, Bulla
Özet
Bu çalışmada Anadolu'da Pers hâkimiyetinin en batı sınırı olan Daskyleion satraplık merkezinde ele geçen Akamenid Dönemi mühür sanatına ait 3 örnek değerlendirilmektedir. Örneklerden biri silindir, diğeri piramidal damga mühürdür. Üçüncü örnek ise Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Ekrem Akurgal koleksiyonunda korunan olasılıkla Daskyleion'da bulunmuş olan bir damga mühür baskılı bulladır. Lidya'da çok fazla ele geçen piramidal damga mühürler Greko-Pers stilinde yapılmışken, Daskyleion piramidal mührü tipik Babilli tasviri ile dikkat çekicidir. Akamenid Dönemi'nde Babil'in fethinden sonra, özellikle Yahudilere karşı tolerans göstermeleri sonucunda Babilli Yahudilerin Akamenid krallarının sadık yöneticileri oldukları bilinmektedir. Daskyleion piramidal mührü olasılıkla satraplık merkezinde Babil kökenli bir yöneticinin varlığına işaret eder. Mezopotamya etkili olan Akamenid mühür sanatında Persli tasvir tarzının zaman içinde geliştiği veya Mezopotamya mühür sanatından bilinen tasvirlerin Persli karakterde tasvir edildiği görülür. Diğer taraftan Anadolu'da ise bunlara Anadolulu ve Grek unsurlarının eklendiği Greko-Pers olarak adlandırılan yeni bir stilin geliştiği bilinir. Bu durum imparatorluğun çok geniş sınırlara sahip olması ve farklı kültürleri bir arada barındırması ile açıklanabilir. Sonuç olarak Akamenid İmparatorluğu'nun kozmopolit yapısının mühür sanatına da yansıdığı görülür. Bu kültürel zenginliği Daskyleion saray arşivinde yer alan 300'e yakın bulla açıkça gösterir. Daskyleion gibi Anadolu'nun batısındaki bir satraplık merkezinde de söz konusu kozmopolit yapının varlığı, burada değerlendirilen yeni glyptik sanatı örnekleri ile zenginleşmektedir.

