Van Çatak Erken Demir Çağ İskeletlerinde Diş Çürüğü

Özet

Türkiye'de Erken Demir Çağ dönemi göçebe ve küçük ölçekli tarım yapan toplumlara ait diş patolojilerine ait detaylı çalışmalar; özellikle de Van bölgesinden gelmektedir. Bu çalışmada, Van Çatak, Erken Demir Çağ'ına ait bir oda mezarda bulunan insan kalıntılarına ait dişlerdeki çürük sıklığı araştırılmıştır. Çalışmada; 11 erişkin bireye ait toplam 114 daimi diş incelenmiş ve diş çürüğü sıklığı %7.01 olarak tespit edilmiştir. Her ne kadar bu oranın Erken Demir Çağ'ındaki çürük sıklığına yakın değerler verse de incelenen örnek sayısının azlığı göz önünde bulundurulmalıdır. İncelenen çürük lezyonları derinlemesine görülmüştür. Bireylerdeki çürüklerin çoğunluğu dişin boyun kısmında (cemento-enamel junction) ve kontak yüzeyinde (approximal caries) görülmüştür. Bu durum muhtemelen besin artıklarının diş aralarına yapışması ve dişin boyun kısmında toplanmasının bir sonucu olarak açıklanabilir. İncelenen hiçbir dişte diş kökü çürüğüne rastlanmamıştır. Ancak, sadece bir alveolar kemiğin diş kökünde enfeksiyon görülmüştür. Bunlara ek olarak birey sayısının azlığı nedeni ile incelenen daimi dişlerdeki çürük oranı ve çürük tipleri cinsiyetler arasında karşılaştırılamamıştır. Aynı şekilde alt ve üst çene dişleri de çürük tipi ve çürük oranı açısından değerlendirilememiştir. Bu çalışma ile diş çürüğü ve çürük tiplerin görülme sıklığı, Doğu Anadolu Erken Demir Çağ'a ait veriler ile karşılaştırılmıştır.